Volgend jaar mag er overdag op drie snelwegtrajecten weer 130 kilometer per uur worden gereden. Dat maakte minister van Infrastructuur en Waterstaat Barry Madlener (PVV) donderdag bekend. Het gaat om de A7-Afsluitdijk, tussen Stevinsluizen en Lorentzsluizen, de A7 tussen Winschoten en de grens met Duitsland en de A6 tussen Lelystad-Noord en de Ketelbrug.
In oktober van dit jaar gaf de minister nog te kennen dat er in eerste instantie naar vier trajecten zou worden gekeken. Ook op de A37, tussen het knooppunt Holsloot en de Duitse grens bij Zwartemeer wordt gekeken of het mogelijk is om de maximumsnelheid te verhogen. Uitsluitsel daarvoor wordt in januari verwacht.
Uit de onderzoeken op de andere drie snelwegen blijkt volgens het ministerie van I&W dat een verhoging van de maximumsnelheid geen bezwaren op het gebied van stikstofuitstoot, luchtkwaliteit, geluid en verkeersveiligheid oplevert. In totaal gaat het om bijna vijftig kilometer snelweg.
Madlener hoopt uiterlijk in het tweede kwartaal van komend jaar de maximumsnelheid op de trajecten te kunnen verhogen naar 130 kilometer per uur.

Van alle financiële transacties in de eurozone gebeurde dit jaar nog 52 procent met contant geld. Dat is iets minder dan twee jaar geleden, toen 59 procent van de Europese betalingen met cash was, in plaats van met een pinpas of mobiele app.
Die cijfers heeft de Europese Centrale Bank donderdag bekendgemaakt. De ECB signaleert dat het percentage cash-transacties minder snel terugloopt dan eerder. Het aandeel van de Europeanen die het belangrijk vinden overal met contant geld te kunnen betalen, is de afgelopen twee jaar toegenomen: van 60 naar 62 procent.
Hoe dat kan, vermeldt het ECB-onderzoek niet. Maar de (licht) toegenomen aandacht voor het belang van contant geld kan te maken hebben met zorgen van burgers over hun privacy bij digitale transacties.
Ook met betrekking tot de digitale euro die de ECB nu ontwikkelt, uiten privacyorganisaties zorgen over de omgang met gegevens van Europese burgers. De centrale bank zegt zich er hard voor te maken dat burgers altijd de mogelijkheid houden met contant geld af te rekenen.

Het kabinet wil geen harde leeftijdsgrens voor gebruikers van sociale media, zoals Tweede Kamerleden bepleiten. Daarvoor is de schadelijkheid niet onomstotelijk aangetoond, zoals wel bij alcohol. Het kabinet zet voorlopig in op meer voorlichting aan ouders en kinderen.
Dat blijkt uit een brief aan de Tweede Kamer en een Kamerdebat vandaag. ,,Het goede voorbeeld moet van thuis komen. Ouders spelen een centrale rol”, zei staatssecretaris Zsolt Szabó (Digitalisering, PVV). Hij vindt het belangrijk dat ouders met kinderen regels afspreken, want digitale media hebben ook voordelen. ,,De overheid kan helpen door advies te geven over gezond smartphonegebruik.”
De overheid komt volgend jaar met een grote campagne om ouders handvatten te geven voor beslissingen over schermtijd, app-instellingen en de leeftijd waarop ze hun kind een smartphone geven. Tweede Kamerleden suggereerden een ‘digitale schijf van vijf’, analoog aan de keuzeschijf voor gezonde voeding. Ook bepleitten ze duidelijke bijsluiters bij smartphones en tablets. De staatssecretaris zei dat serieus te overwegen.
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2024/12/18150608/data125728883-eddf1c.jpg)
Begin volgend jaar moet bovendien de GameCheck gereed zijn. Die tool, ontwikkeld door onder meer het Trimbosinstituut, moet ouders en kinderen duidelijk maken of games bijvoorbeeld verslavende algoritmen hebben, of kinderen aanmoedigen in de game aankopen te doen.
Kamerlid Jan Valize (PVV) waarschuwde in het Kamerdebat over sociale media niet door te schieten ,,met de betutteling”. Hij vergeleek het met leren fietsen, waarbij het best leerzaam kan zijn af en toe te vallen. Zijn eigen eerste meters op de fiets gingen ook niet lekker, ,,maar ik ben er nog en het heeft mij weerbaar gemaakt.”
D66 vond die vergelijking absurd, omdat fietsen niet verslavend is. Kamerlid Hanneke van der Werf: ,,Big Tech kreeg jarenlang de kans, maar koos voor knaken boven kinderen.” ChristenUnie en D66 herhaalden hun pleidooi voor een harde leeftijdsgrens, en handhaving ervan. Ze vonden steun bij NSC.
Overigens willen de volledige Kamer en het kabinet verslavende algoritmes uitbannen en sociale mediaplatformen voor iedereen – ook volwasssenen – veiliger maken. Staatssecretaris Szabó wees erop dat de Europese Commissie daarom aan de Digital Fairness Act werkt.

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, onderdeel van de provincie Noord-Holland, heeft een nieuwe juridische stap gezet op weg naar de mogelijke gedwongen sluiting van Kooksgasfabriek-2, die bekendstaat als de meest vervuilende op het terrein van Tata Steel.
Tata Steel heeft van de provincie een „aanzegging tot herstel” van milieuovertredingen ontvangen, meldt de Omgevingsdienst donderdag in een persbericht. Het staalbedrijf krijgt een jaar om geconstateerde milieuovertredingen te stoppen, anders gaat de provincie naar eigen zeggen „overwegen” de uitstootvergunning van de fabriek in te trekken.
De Omgevingsdienst kondigde afgelopen oktober al aan deze aanzegging te willen doen. Tata Steel kreeg daarop kans een zienswijze in te dienen, maar die heeft de dienst niet van gedachten doen veranderen.
Volgens de Omgevingsdienst is uit metingen gebleken dat de twee kooksgasfabrieken op het terrein van de voormalige Hoogovens nog altijd te veel giftige stoffen en zware metalen uitstoten. De dienst heeft Tata Steel daarom opnieuw dwangsommen opgelegd. Als Tata de uitstoot niet snel aanpakt, kunnen de boetes oplopen tot ruim 26 miljoen euro.
Deze week stonden provincie en staalconcern al tegenover elkaar in de Haarlemse rechtbank. Tata Steel verzette zich tegen een reeks opgelegde dwangsommen. De rechter droeg de Omgevingsdienst op om, vanwege administratieve slordigheden, opnieuw naar die zeven boetes te kijken.
Tata Steel zegt in reactie op het besluit van de Omgevingsdienst: „We vinden de manier waarop deze beslissingen tot stand zijn gekomen heel pijnlijk. Naar aanleiding van eerder onderzoek van de Omgevingsdienst zijn veel verbeteringen doorgevoerd. Een groot deel van onze collega’s is daar 24 uur per dag mee bezig. Wat ons betreft zijn wij op koers om deze fabrieken verder te verbeteren.”
Het bedrijf wijst erop dat de fabrieken volgens de plannen voor groenere staalproductie uiterlijk 2029 sowieso sluiten. Tata zegt opnieuw met de provincie en andere belanghebbenden in gesprek te willen over de uitstoot.

De Europese industrie heeft in 2023 haar investeringen in innovatie meer opgevoerd dan de industrie in China en de VS. Dat meldt de Europese Commissie. Die houdt sinds 2004 een scorebord bij voor investeringen in onderzoek en ontwikkeling door het bedrijfsleven.
Volgens de Commissie hebben Europese industriebedrijven hun investeringen in R&D (research and development) vorig jaar met 9,8 procent verhoogd. In China (9,6 procent) en de VS (5,9 procent) groeiden die bestedingen minder snel, aldus de EU. Met name Europese bedrijven in de auto-industrie, ict en gezondheidszorg zouden afgelopen jaar veel geld hebben gestoken in vernieuwende producten of diensten.
Meeste innovatie in VS
In absolute getallen vindt de meeste innovatie niet plaats in de EU. Ruim 42 procent van de mondiale R&D-investeringen is in de VS, 18,7 procent vindt plaats in Europa en ruim 17 procent in China. De tweeduizend grootste investeerders staken vorig jaar samen 1.257,7 miljard euro in R&D – een recordbedrag, volgens de EU. Van die bedrijven zijn er 322 in de EU gevestigd.
De jongste cijfers lijken goed nieuws voor Brussel. De Europese Commissie heeft van investeren in bedrijfsinnovatie een speerpunt gemaakt voor de komende jaren. Afgelopen september publiceerde Mario Draghi, oud-voorzitter van de ECB en voormalig premier van Italië, een alarmerend rapport over de staat van de Europese economie. Zonder innovatie wacht Europa niets minder dan „een langzame doodsstrijd”, schreef Draghi.

De AEX-index is vanochtend ruim 1 procent lager geopend, na het Amerikaanse rentebesluit van gisteravond (Nederlandse tijd). De Federal Reserve verlaagde de rente een kwart procentpunt, en kondigde aan dat vanwege de inflatie komend jaar waarschijnlijk slechts twee renteverlagingen volgen. Beleggers hadden op meer verlagingen gerekend, dus de aankondiging joeg Amerikaanse aandelen met procenten omlaag.
Met name chipbedrijven als ASML, ASMI en BESI noteerden donderdagochtend op de Amsterdamse beurs verliezen, van rond de 3 procent. Ook betaaldienstverlener Adyen ging met 3 procent onderuit. Kort na de opening klom de AEX weer iets omhoog, de index schommelt nu rond de 885 punten. Ook de Franse, Duitse en Britse beursindex openden donderdag ruim een procent lager.

Goedemorgen! Welkom in ons blog op deze druilerige donderdag. Waar kijkt onze redactie vandaag naar?
- We kijken met interesse naar de opening van de beurs aan het Damrak: wat gaat de AEX doen na de verliezen van gisteren op de Amerikaanse beurzen? Beleggers in de VS schrokken van de aankondiging van Fed-baas Jerome Powell dat hij komend jaar nog maar twee renteverlagingen voorziet, vanwege zorgen voor een opnieuw stijgende inflatie. De belangrijkste Amerikaanse beursindices noteerden hierna verliezen van tegen de 3 procent en de dollar steeg naar het hoogste niveau in twee jaar;
- Intussen nemen ook andere centrale banken rentebesluiten. Die van Japan besloot de rente gisteren op hetzelfde niveau te houden. De Bank of England neemt vandaag naar alle waarschijnlijkheid dat zelfde besluit, schrijft de BBC – ook hier vanwege toch weer toenemende inflatie. Het economische gaspedaal verder indrukken met een renteverlaging achten de centrale bankiers vermoedelijk niet verstandig;
- In een groot deel van Noord-Holland is de komende tien jaar geen extra ruimte op het elektriciteitsnet. Dat maakt netbeheerder TenneT donderdagochtend bekend. “Dit betekent dat op veel plaatsen in de provincie ten minste de komende tien jaar wachtlijsten zijn voor grootverbruikers van elektriciteit, zoals bedrijven, datacenters, supermarkten en zwembaden”, aldus de netbeheerder;
- De werkloosheid is in NederIand vorige maand gelijk gebleven, meldt het CBS deze ochtend. In november 2024 waren er 372.000 werklozen. Dat is 3,7 procent van de beroepsbevolking, net als in de drie maanden ervoor;
- Bouwbedrijf Strukton, voorheen bezit van Gerard Sanderink, heeft strafvervolging vanwege mogelijke omkoping in Saoedi-Arabië onlangs voor 10 miljoen euro afgekocht, schrijft Het Financieele Dagblad. Dat heeft Strukton in het jaarverslag over 2023 gemeld. Het Openbaar Ministerie zegt tegen de krant oud-topman Sanderink nog wel als verdachte in de zaak te beschouwen.
