Zomaar een niet-essentieel rondje door een essentiële winkel, rondneuzend tussen de verzorgingsproducten. Aan de ene kant heb je de douchegels, shampoos en lotions die aandacht vragen van je ogen met felgekleurde verpakkingen, en van je neus door de waterlelie, kokos of perzik die erin zit. Aan de andere kant de producten die aandacht vragen van je mannenlichaam. Hier, hier, wij zijn voor de Echte Man.
Nivea for Men, Fa Men, Dove Men+Care. Plastic flacons hoekig als de kaaklijn van een jonge Brad Pitt. In kleuren variërend van donkerblauw tot donkergrijs en met geuren als ‘Coolkick’, ‘Sport’ en ‘Boost’. Ah, en natuurlijk is er AXE, het RTL7 van de lichaamsverzorging, vanuit de schappen in je gezicht schreeuwend als een sergeant op een militair trainingskamp. Je ruikt de voetbaldouche al.
Bepaald genderneutraal lijken veel verzorgingsproducten niet. Maar is daar eigenlijk een reden voor? Heeft de Echte Man echt een product nodig speciaal voor mannenlichamen? „Nee”, is het korte antwoord van dermatoloog Gamze Piskin, werkzaam in het BovenIJ Ziekenhuis in Amsterdam en medeoprichter van cosmetische kliniek SkinSensible. „Het is grotendeels marketing van bedrijven die meer willen verkopen.”
Wat niet betekent, zegt ze, dat er geen verschillen zijn tussen de huid van mannen en vrouwen. Mannen hebben een wat dikkere huid, produceren meer talg, hebben grovere porieën en – vanzelfsprekend – meer en wat dikker lichaams- en gezichtshaar. Maar ze hebben geen andere verzorging nodig.
„Als je ook kijkt naar wat er ín die producten zit, dan is er amper verschil.” Willekeurig uit de schappen geplukt: Head and Shoulders Classic en Head and Shoulders Men (in koeienletters over de hele breedte) Ultra Male Care. Die laatste is volgens de achterkant ‘ontwikkeld voor mannen’. De lange lijsten met ingrediënten blijken hetzelfde, op wat ‘maris sal’ en ‘limonene’ na. Wat zeezout en citrusextract.
Daar komt het vaak op neer, zegt Piskin: meestal is het een geurkwestie. „Dat mannen liever niet een bloemetjesgeur willen, maar iets frissers, is prima. Maar de producten doen niets extra’s voor je huid.” Bedrijven kijken volgens haar vooral naar het gedrag van mannen ten opzichte van vrouwen. „Vrouwen zijn meer gewend dingen op hun huid te smeren, mannen hebben daar nog wat meer moeite mee, vinden producten snel plakkerig. Dus je ziet dat producten gericht op mannen vaak wat minder vettig zijn, gel-achtig. Maar het is allemaal om ze acceptabeler te maken voor mannen, en dus om te verkopen.”
Marketingtrucs
Want een markt is het zeker. In 2020 werd er voor 335 miljoen euro aan ‘mannencosmetica’, producten die speciaal voor de man op de markt zijn gebracht, verkocht, zo blijkt uit het jaarverslag van de Nederlandse Cosmetica Vereniging. Iets meer dan een vijfde van het totale aanbod van cosmeticaproducten waarvan mannen (ook) gebruikmaken, is speciaal gericht op mannen.
Niet je sekse, maar je huidtype moet leidend zijn, zegt Piskin. Mannen kunnen net zo goed een gevoelige, niet-vette huid hebben en vrouwen het tegenovergestelde. Ze ergert zich vanuit haar vakgebied al langer over de vele marketingtrucs, volgens haar soms pure misleiding, binnen de cosmetica. Waar vrouwen overigens net zo goed slachtoffer van kunnen zijn. „ Bedrijven komen zelf met studies, nergens wetenschappelijk gepubliceerd, of met termen als ‘hypoallergeen’ en ‘dermatologisch getest’. Over het gebruik daarvan zijn geen regels, dus ze mogen het op de verpakking zetten.”
De tip van Piskin voor mannen én vrouwen: houd het simpel. „Vaak is het zelfs zo dat hoe meer ingrediënten erin zitten, hoe slechter het is voor je huid.” En voor de rest maakt het dus niet uit. Dus de Echte Man kan die aanlokkelijk mannelijke zwartblauwe Labello Active Men links laten liggen en net zo goed kiezen voor de roze. Als zijn mannelijkheid het aankan natuurlijk.