Ga direct naar inhoud
Sluit menu
Binnenland
Buitenland
Economie
Den Haag
Cultuur
Wetenschap
Sport
Opinie
Columnisten
Tech en Media
Boeken
Leven
Slim leven
In Beeld
Carrière
Klimaat
Recht
Podcast
Archief
Luister naar
Commentaar
Ombudsman
Puzzels
Magazine
Service
E-book
Webwinkel
Familieberichten
Over NRC
Service
Bezorgservice
Onderbrekingsservice
Verhuisservice
Mijn gegevens
Mijn abonnementen
FAQ Digitaal Lezen
Nieuwsbrieven
Veelgestelde vragen
Mijn leeslijst
Digitale krant
Wachtwoord vergeten
Menu
NRC
Abonneren
Mijn nieuws
Podcasts
Digitale krant
Puzzels
Mijn NRC
Terug
Inloggen
Neem een abonnement
Mijn nieuws
Mijn leeslijst
Mijn geschiedenis
Digitale krant
Nieuwsbrieven
Masterclasses
Onderwerpen
Ik ben abonnee
Neem een abonnement
Instellingen
Weergaveopties
Uitloggen
Service
Privacy-instellingen
Notificaties
Lichte weergave
Donkere weergave
Volg instellingen van mijn apparaat
Bezorgservice
Vakantieservice
Verhuisservice
Mijn gegevens
Mijn abonnementen
Abonnement delen
Gedeeld abonnement
FAQ Digitaal Lezen
Veelgestelde vragen
Wachtwoord vergeten
Al abonnee?
Inloggen
Wetenschap
Vaccinatie
Zelfvernietigend tuberculosevaccin biedt extra veiligheid
Een nieuw genetisch gemanipuleerd vaccin dat zichzelf kan opruimen belooft veiliger en effectiever te zijn.
Historische parallel
Roofridders als Musk, Zuckerberg en Bezos? De Gilded Age zat er vol mee
In de Gilded Age heetten de ‘roofridders’ van de Verenigde Staten ‘Morgan’ en ‘Rockefeller’. Ook zij konden ongebreideld hun gang gaan.
Klimaat
De aarde is in 2024 door de 1,5 graden opwarming gegaan – de 2 graden komen in zicht
Het is nu officieel: 2024 was wereldwijd het warmste jaar sinds het begin van de metingen. Oorzaken: een vulkaan, El Niño, maar vooral de broeikasgasuitstoot van de mens.
Paleontologie
Veelzijdige kangoeroes ontsprongen de dans bij de massa-uitsterving van 40.000 jaar geleden
Kieskeurige eters zijn gevoelig voor veranderingen in de vegetatie. Maar kangoeroes kunnen hun dieet aanpassen, blijkt uit slijtpatronen op fossiele gebitten.
Jong geleerd
Ondanks pijn of hevig bloedverlies niet naar de huisarts - 'dat is dus wat een menstruatietaboe doet'
Gezondheidswetenschapper en filosoof Lisa Zuidema wil laten zien hoeveel variatie er is in de ervaringen van mensen die menstrueren.
Durf te vragen
Hebben waterplanten ook huidmondjes?
Huidmondjes helpen planten en bomen bij de uitwisseling van gas in de lucht. Hoe zit dat onder water?
Rubriek
Alledaagse wetenschap
Wat stop je in een noodpakket? De uiterste twee rampscenario’s kennen zo hun eigen eisen
Karel Knip stuit in de alledaagse werkelijkheid op raadsels en onbegrijpelijke verschijnselen. Deze week: noodpakketten moeten lang houdbaar zijn, want je kunt niet steeds nieuwe inslaan.
Column
Margriet van der Heijden
Quantumsprongen en quantumhobbels
Zal een vrouw de eerste werkende quantumcomputer op de markt brengen, vraagt Margriet van der Heijden zich af. De deelname van vrouwen aan onderzoek kent vele hobbels en tegenslagen.
Neurowetenschap
Hersenschudding kan slapend virus wekken en zo mogelijk tot alzheimer leiden
Veel mensen dragen sluimerende virussen met zich mee. Die kunnen door bijvoorbeeld klappen op het hoofd geactiveerd worden.
In beeld
Met een op maat gemaakte VR-bril kunnen wetenschappers de hersenactiviteit van muizen in kaart brengen
Wekelijks een opmerkelijk beeld van een wetenschappelijke gebeurtenis. Deze week: vitual reality voor muizen.
Goed beter beest
De kleine buidelmol is een spectaculair voorbeeld van convergente evolutie
Het graven van de buidelmol is wel beschreven als ‘zwemmen door het zand’.
Ophef
Hele redactie weg bij wetenschappelijk tijdschrift uit onvrede over beleid van uitgeverij Elsevier
De situatie bij het tijdschrift ‘Journal of Human Evolution’ was onhoudbaar geworden, vonden de medewerkers.
Lees-, kijk- en luistertips
De Donald Duck Wetenschaps-Special is zo rolbevestigend als de Duckstadse Damesclub
Tips van onze redacteuren bij het nieuws. Deze week: wetenschap in een vrolijk weekblad. Donald die in een witte doktersjas met reageerbuisjes staat te hannesen. Het is een perfecte opmaat voor wat je binnenin krijgt: veel stereotiepe ideeën over wetenschap en de mensen die wetenschap beoefenen.
Gezondheid
Een gezonde lunch op de basisschool geeft leerprestaties van kinderen een duwtje in de goede richting
De overheid blijft schoolmaaltijden voorlopig bekostigen. Wat als dat ook nog gezonde maaltijden zijn? Scholen in Limburg zien dat kinderen op gezonde scholen beter rekenen.
Klimaatwetenschap
Wolken zaaien voor een beter klimaat – en je kunt er ook het koraalrif mee beschermen
Door minuscule druppeltjes zeewater de lucht in te spuiten kun je wolken witter maken. Dan houden ze meer zonlicht tegen.
Geschiedenis
Luchtvervuiling door lood maakte de oude Romeinen dommer
Inwoners van het Romeinse Rijk vergiftigden zichzelf door hun gebruik van lood. Voor het eerst is nu uitgerekend wat de gevolgen waren van luchtvervuiling met dit toxische metaal.
Infectieziekte
Eerste sterfgeval door vogelgriepvirus in de VS
Experts maken zich zorgen over het Amerikaanse beleid. De overheid wordt laksheid verweten bij de bestrijding van het virus H5N1.
Interview
Klimaatverandering
Of een mens last heeft van hitte hangt van meer af dan de temperatuur alleen
Extreme hitte zal zich vaker voordoen. Of mensen daaronder lijden, hangt van meer af dan de temperatuur. Een nieuwe index moet alle stressfactoren vangen.
Gezondheid
Consumptie frisdrank zorgt wereldwijd voor 10 procent nieuwe gevallen diabetes 2
Voor het eerst is berekend wat de bijdrage is van frisdrankconsumptie aan de toename van diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.
Infectieziekte
Virusuitbraak in China lijkt geen aankondiging van een nieuwe pandemie
In China raken steeds meer mensen besmet met het humaan metapneumovirus. Een vergelijking met het coronavirus gaat niet op.
Interview
Nikki de la Rie
|
cultuurwetenschapper
‘Legale middelen zijn ooit ‘tot drugs gemaakt’, om daarna de gebruikers als crimineel te brandmerken’
Nikki de la Rie doet aan de Open Universiteit (OU) onderzoek naar Nederlandse drugs-subculturen, op basis van gesprekken met betrokkenen en dozen met bronnen die haar werkkamer vullen. Inzet van haar promotie is de vraag hoe in twintig jaar tijd de ‘democratisering’ van ‘alternatief’ drugsgebruik op gang kwam.
Paleontologie
Meer dan 200 pootafdrukken op een ‘snelweg’ voor dino’s in een Britse steengroeve
Het zijn de meest omvangrijke sporen van dinosauriërs die ooit in het Verenigd Koninkrijk zijn gevonden.
De elementen
Waterstof is een energiedrager die in vele kleurtjes voorkomt
Ieder scheikundig element heeft zijn eigen plek in het Periodiek Systeem. Ieder element heeft ook een bijzonder verhaal. Ook waterstof.
Jong geleerd
‘Jongeren gebruiken Engelse woorden om hun taal een beetje te kruiden’
Jongeren gebruiken graag Engelse woorden. Maar de mate waarin ze dat doen wordt door ouderen „systematisch overschat”. Melissa Schuring zocht het uit: hoe praten kinderen onderling?
Biologie
Hoe gaat het met de ijsbeer? Een databank vol snorrenfoto’s helpt om die vraag te beantwoorden
In een Canadees dorpje bouwt een Nederlandse bioloog een database van ijsbeersnorharenfoto’s. Aan de hand daarvan zijn individuen te herkennen. De symmetrie van hun snuit verraadt nog meer.
Reportage
Technische natuurkunde
Eindelijk een deeltjesversneller die zo klein is dat klanten er niet meer naartoe hoeven
Veel fabrikanten zouden graag met krachtige röntgenstraling hun productie controleren. Maar de apparatuur daarvoor is gigantisch groot. In Eindhoven staat nu een handzame synchrotron.
Overgewicht
Het raadsel van het jojo-effect: vetcellen onthouden hoe zwaar je eerder was
Dat mensen dieet na dieet volgen en telkens weer aankomen, heeft biologische oorzaken. De nieuwste verklaring voor het jojo-effect: vetcellen hebben een ‘obesogeen geheugen’.
wetenschap tips
Biografie van een emotioneel onderontwikkeld natuurkundig genie
Lees-, kijk- en luistertips van onze redacteuren bij het nieuws. Deze week: een ontroerend en nietsontziend portret van Roger Penrose.
Durf te vragen
Hoe vaak duiken er écht nieuwe woorden op in de taal?
Nieuwe woorden die niet gebaseerd zijn op bestaande woorden zijn extreem zeldzaam.
Meer Wetenschap...